Objectief debat

U bent voor kernenergie want u hebt werkelijk een pesthekel aan uw kleinkinderen.

U bent tegen kernenergie want u denkt dat die drieogige vissen uit The Simpsons ook ons te beurt kunnen vallen.

U bent voor kernenergie want de folklore rond (wind)molens hangt u al jaren de keel uit.

U bent tegen kernenergie want dat zou ervoor zorgen dat de inwoners van Doel gedwongen worden te verhuizen.

U bent voor kernenergie want de preventieve medicatie die u krijgt als u in de buurt van een centrale woont, vindt u best te smaken.

U bent tegen kernenergie want die Irakezen zijn nog steeds voor geen haar te vertrouwen.

Gepoppollder

Ik plande eerst een beschouwend sentimenteel stukje te schrijven over ik die me vast hecht aan allerhande dingen en vooral over andere mensen die dat nog veel erger doen, maar dat laten we maar zo.

Ik hou van HUMO, kan ik er wat aan doen. Helaas wordt het elk jaar een beetje pijnlijker om hun pop polls te zien worden uitgereikt. Je zou het blad kunnen vergelijken met de andere socialistische partij, maar dan omgekeerd. Bij de sp.a is de top naar het centrum opgeschoven en is de basis achtergebleven. Bij HUMO is de redactie ongeveer blijven zitten op de plek waar ze al decennialang zaten, maar is hun lezerspubliek een groter deel van het centrum gaan bezetten. Dat levert schrijnende taferelen op als er onder de noemer van het blad prijsjes worden uitgereikt die enkel en alleen door de lezers worden bepaald.

Vorig jaar was het al hevig schrikken toen Yves Leterme de medaille kreeg voor – terecht dreigend klinkend tromgeroffel – bekwaamst politicus van het jaar. Deze prestatie deed hij merkwaardig genoeg dit jaar, na geen enkele noemenswaardige verwezenlijking en een vermeende schending van de scheiding der machten, nog eens over. De vanzelfsprekendheid waarmee hij deze twee opeenvolgende jaar eveneens tot lul en nu ook tot ergerlijkste politicus werd gekroond, maakt dat niet goed. Tenzij Leterme de bussen bejaarden waar Bob Cools vroeger mee aan de haal ging naar een cybercafé heeft gereden, moeten er dus lezers van mijn lijfblad zijn die het onding nog steeds enige capaciteiten toedichten. Een mens vraagt zich af waar ze dat dan precies menen te lezen. Niet uitgesloten kan worden dat een hele sociale klasse die net onder degene zit waar het courant is HUMO te lezen, zich het blaadje aanschaft enkel en alleen om een opstapje te vinden op de sociale ladder maar er verder geen jota van begrijpt. Begrip is hier gepast, maar het frustreert wel. Nog droeviger word ik als quasi elk jaar de trofee voor vrouw van het jaar naar eentje uit de sport gaat. Alsof vrouwen elders nog steeds niets voorstellen. Het werd Tia Hellebout, maar ik zat met Hillary Clinton in mijn hoofd. Ook de komende vier jaar moet zij onder een president werken in plaats van zelf de plak te mogen zwaaien, maar haar prestaties blijven groots. Man van het jaar: Obama. Daar kon zelfs het doodgeverfde lulletje rozenwater Eric Van Looy vreemd genoeg niet omheen.

Verder schuiven de winnaars steeds meer op naar een nietszeggende mainstream waar absoluut niet interessants te halen valt. Beste boek (mijn stokpaardje) ging zo naar het enige maar daarom niet minder vervelende boek dat gratis bij HUMO had gezeten: Godverdomse dagen op een godverdomse bol. Nou ja. Als het om muziek gaat, wil ik wel mijn mond houden, maar daar valt het zelfs mij op dat elk jaar weer plus minus dezelfde met de prijzen gaan lopen. Verder: Canvas, Studio Brussel, Kamagurka, Paul De Leeuw,…niets nieuws onder de zon.

De categorieën waar altijd wel wat mee te lachen valt omdat ze daarom ook zo bedoeld zijn, bleken dit jaar ook een treurige aangelegenheid. De bekroning voor meest ergerlijke teeveepresentator bleek te zijn afgeschaft (enkele tijd geleden al) omdat sommige mensen daar te erg onder leden. Ben Crabbé was naar het schijnt bijzonder pissig om zijn terechte overwinning in deze categorie, waarmee hij de laatste (en voor mij eeuwige) winnaar werd. Dan maar wat anders: Wie zou u het liefst niet uit de kleren zien gaan? Een onderscheiding die wel bedacht leek te zijn voor de winnaar van dit jaar – Bart De Wever -, zodat hij eindelijk ook eens genodigd naar de uitreiking kon komen. Voor kans te maken op lul van het jaar wordt hij nou eenmaal tegen wil en dank steeds te licht bevonden. De aanwezigheid van Bart De Wever is helaas al een hele tijd niet meer om te lachen. Te pas en te pas duikt hij al een hele tijd overal op met zijn gestileerd cynisch smoelwerk, om toch maar gangbaar te worden bij het volkje dat zijn naam doorgaans in conversaties uitspuwde. Het lijkt hem wonderwel te lukken. Als dan blijkt dat de tegenwoordige HUMO-lezer het liefst van al de belastingen wil zien afgeschaft, is de malaise totaal. Populisme troef, blijkbaar.

Enkel Miet Smet en Wilfried Martens als meest romantische koppel van het jaar waren meer dan terecht. Al is het maar omdat dan zeker is dat Martens nooit meer terugkeert naar de nationale politiek.

Rood zonder watdanook

Wat was het gisteren gezellig in de Vooruit! Die was haast helemaal volgelopen ter gelegenheid van de presentatie van Rood zonder roest, het boek dat een einde moet stellen aan het vacuüm waar het socialisme en meer bepaald de andere socialistische partij zich momenteel in bevindt. De mensen in de zaal waren allemaal netjes gekleed en roken erg fris, wat toch meteen een pak scheelt op narigheid als het over het socialisme gaat. Ook Kathleen Cools was van de partij.

Het boek bestaat uit zevenentwintig teksten, waarin door telkens andere academici een blauwdruk wordt gegeven van een andere deel van de sociaaldemocratische samenleving. Daar valt ongetwijfeld wel wat op af te dingen, maar geen zaken die momenteel aan de orde zijn. De drie teksten (over sociale zekerheid, armoede en waarden en normen) die gisteren alvast onder de loep werden genomen, vielen erg te pruimen. Ook aan het engagement van de auteurs viel niet te twijfelen. (Eentje sprak ons toe als Kameraden! De melancholie!) Enkel de tekst van de hand van onder andere John Crombez werd zodanig technisch dat die wel erg veel op het programma van de sp.a daaromtrent ging lijken. Toen het idee van het boek ontstond was hij dan ook nog volledig academicus, nu volledig politicus. Maar goed, het mocht plots weer over armoede gaan, wat toch een thema is dat door de sp.a de laatste tijd werd genegeerd. Een mooi wederzien was dat. Een avond, met andere woorden, om nooit meer te vergeten. Met op de achtergrond heel zachtjes De Internationale spelend.

Een hoofdreden waarom iedereen zo in zijn socialistische sas de zaal verliet, was omwille van de zogenaamde tegensprekers, uitgenodigd om de boel een beetje op te leuken. Zij moesten voor tegengewicht zorgen, sprak Kathleen. Koert Debeuf mocht die taak als eerste tot een goed einde proberen te brengen, door te stellen dat de liberalen en socialisten grosso mode hetzelfde dachten wat de organisatie van de sociale zekerheid betrof. Dat vonden we al geestig. Hij voegde er ook nog enig gewauwel aan toe over nieuwe inzichten en oplossingen, wat de eveneens voor de vrolijke noot ingehuurde Marc Reynebeau deed besluiten dat er toch een verschil in prioriteiten is. Ze willen het allebei, alleen wil de ene het wat harder dan de andere. Nou, die was afgeserveerd. Maar de pret begon pas echt toen Luc Rochtus van LDD een woordje kwijt wilde over het armoedebeleid. Na enkele omslachtige dankbetuigingen en plichtplegingen, concludeerde hij dat enkel de vlaktaks redding kon brengen en – als toetje – dat het soms interessanter is om van op een berg naar het bos te kijken dan er midden in te staan. Jawel, dat ging nog steeds over het armoedebeleid van de LDD. Te hopen valt dat Jean-Marie Dedecker dit nooit te weten komt, want harder kan je niet ingaan tegen de stelling van hem als dat die partij er een is die de gewone man terug een stem wil geven. Anders vliegt hij, neem ik aan. Hij kon gisterenavond daarentegen nog rekenen op lachsalvo´s vanuit de zaal – waar hij waarschijnlijk van genoot. De boeman was gevonden. Zo werd het ons wel erg makkelijk gemaakt te vergeten dat Gennez in een debat met Dedecker haast steeds het onderspit moet delven. Als laatste kwam Wouter Beke aan het woord. Hoewel die het lef had Hugo Claus aan te vallen in zijn keuze voor euthanasie, denkt hij er blijkbaar nog steeds niet aan zijn mond te houden over normen en waarden. Nou, goed. Verder dan enkele wolligheden en halve waarheden raakte hij niet, waardoor ook dat varkentje erg makkelijk gewassen was.

Iedereen verkeerde zo naderhand in een roes al was het socialisme weer de superieure ideologie, toen Jan Callebaut en Steve Stevaert een slotwoord mochten uitspreken. De eerste kwam aanzetten met een powerpoint waaruit bleek dat tegenwoordig enkel nog mensen op de sp.a stemmen die – nou ja - het best vallen te omschrijven als kaviaarsocialisten. Hoewel merkbaar minder, ging ook daar een lachbui overheen. Sommigen hebben het blijkbaar nog steeds niet begrepen. Als toegift mocht Stevaert, die nog steeds spreekt alsof hij vijfentwintig procent van de stemmen haalt, nog een laatste keer komen pleiten voor progressieve samenwerking. Ook dat is blijkbaar nog steeds het devies, hoewel de vaagheid die dit oplevert de partij in 2007 enkel nog een verpletterende verkiezingsnederlaag opleverde. Hij stal met zijn daverende speech de avond. De hoop die de andere sprekers terug wisten te brengen, lijkt zo misschien achteraf toch nog ijdel. Caroline Gennez bleek er vanavond in Ter Zake alvast niets van te hebben begrepen en is vast besloten verder te doen op haar fantastische elan.

Red De Morgen, maar dan echt

Eind vorig jaar raakte bekend dat vele kwaliteitsmedia de komende maanden journalisten aan de deur zouden zetten. Een storm ging hier over heen, Kris Peeters probeerde er een slag uit te slaan, maar ook dit item werd naarmate de uren vorderde verdrongen door andere gespreksonderwerpen. In een samenleving waar iedereen zijn eigen hoogst persoonlijk crisis lijkt door te maken, is er weinig kans op doorpakken.

De Morgen, de krant die ik sinds jaar en dag lees en waar ik net als vele andere lezers erg gehecht ben aan geraakt, kreeg de meest rake klappen. Ook bij de snobs van De Standaard vielen spaanders, maar bij De Morgen zouden bijna een op de vier journalisten moeten vertrekken. De verkoopcijfers van deze krant stegen de laatste tijd het sterkst, maar dat is blijkbaar volgens sommigen een andere zaak. Je moet een aardige dogmaticus zijn om te geloven dat het gat dat hiermee onvermijdelijk zal worden geslagen opgevuld kan raken met andere initiatieven die genomen worden onder de hoede van de vrije markt. Deze afslanking zou een ramp betekenen voor het publieke debat in Vlaanderen, dat er sowieso al enige tijd beroerd aan toe is.

Wie de zaken nuchter bekijkt, ziet bij het lot van de medewerkers van De Morgen een aardige parallel lopen met dat van arbeiders uit pakweg de auto-industrie. Allemaal bedreigd door diezelfde alles verterende economische crisis, wordt dat geduid. Net als die sector, vroeg dus ook de geschreven pers om steun aan de (Vlaamse) overheid. Die is nodig om jobs die nu op de tocht staan even uit de wind te zetten, tot de crisis is gaan liggen. Tot daar volgt iedereen hetzelfde parcours dat dezer dagen nou eenmaal gevolg moet worden, wil je overeind blijven. Daarna echter slaan de journalisten van De Morgen wel een erg eigenaardige weg in. In de eerste plaats vinden zij het blijkbaar onnodig syndicale acties te ondernemen. Een enkele keer hebben ze heel even het werk neer gelegd, wat van een zodanig korte duur was dat daar enkel maar een symbolische waarde kan achter worden gezocht. Verder zijn ze, nu hun onafhankelijk voortbestaan in het gedrang komt, enkel druk met het schrijven van kritische stukjes (niet in de krant, hoor, maar op blogs) en het organiseren van een heus lezersfeest. Daarvoor hebben ze alle artiesten die overgevoelig zijn aan de term Goed Doel weten te strikken, en worden de lezers – ik citeer – uitgenodigd om ter behoud van de kwaliteitsjournalistiek mee te dansen op het protestfeest. Noem mij een cynische lul en al wat je wil, maar zo gaat het niet lukken. Ook de petitie die hiermee onvermijdelijk gepaard gaat en door krek dezelfde mensen zal worden ondertekend als altijd (waaronder ik) zal geen enkel commercieel directeur overstag doen gaan.

Ik weet niet wat ik er van moet denken. Zijn hier mensen aan het werk die zelfs hun eigen idealen en geloof niet meer serieus nemen? Mensen die, geheel volgens de leer der loftsocialisme, zich zo krampachtig willen verzetten tegen een werknemersbeweging waarin ze niet meer willen geloven, hoe efficiënt ze in het verleden ook is gebleken. Het doet pijn te zien dat een krant die de laatste jaren al een loopje nam met van alles en nog wat (zie PressForMore) nu ook haar eigen toekomst zo luchtig opvat dat er enkel hippe events overheen mogen gaan. Hoewel ze hun linkse inborst daarvoor weigeren op te geven, heeft het syndicalisme voor hen blijkbaar afgedaan. De werknemer wordt sinds lang niet meer zo erg in de hoek gedrongen waar de klappen vallen, maar enige concrete actie mogen we daar tegen niet meer ondernemen. Als dan ook de kwaliteitsjournalistiek erbij betrokken wordt, zou het hek eigenlijk helemaal van de dam moeten zijn. Waar vroeger daarover gazetten werden volgeschreven, zwijgt men nu in alle betekenisvolle talen. Nog liever dragen zij die idealen ten grave waar wij ons allen in dachten te kunnen vinden. Al dansend.

Ja, ik vind hem nogal geslaagd

De grootste fout die mensen kunnen maken is te denken dat anderen wel gelukkig zijn.

Hoe kunnen we U helpen?

Wie vandaag nog twijfelde aan het engagement van Bert Anciaux tegenover zijn nieuwe socialistische werkgever, moet vandaag zijn kar wel keren. Waar hij zich tot voor kort links-liberaal liet noemen, pleit hij vandaag openlijk voor een staatsbank. Die vrijmaking van de markt waar men hem vroeger abusievelijk mee kon associëren, is er al helemaal uit. Op naar de eerste mei! Nu ook die kortgebroekte illusie een mening denkt te moeten hebben over Fortis, kan natuurlijk ook ik niet achterblijven. In tegenstelling tot hem zal ik niet a priori melding maken van mijn onkunde ter zake, hoewel wij in deze wel eens akelig gelijk zouden kunnen oplopen. Dat neemt niet weg dat we danig verschillen in zelfbeeld, of wat we daarvoor laten doorgaan.

Alleszins hoef ik geen adviezen meer uit te keren. De aandeelhouders stemden vandaag op de Heizel alle voorstellen van de huidige Fortis-top aan flarden, geheel volgens de verwachtingen. Het enige wat daarbij kon opvallen was (naast de malle petjes die mannen die in het dagelijkse leven ongetwijfeld beweren heel wat van financiën af te weten blijkbaar dragen) de kleine meerderheid waarmee dit gebeurde. Minder dan een percent van de stemmen maakte het verschil wanneer er beslist moest worden over de eventuele nationalisering van de bank, die uiteindelijk zou hebben moeten leiden tot een overname door BNP Paribas. De stemmingmakerij die de Belgische regeringen en anderen die zich daartoe geroepen voelden, pleegden in de aanloop naar deze historische dag voor Fortis, zou zo wel eens een contraproductieve weerslag kunnen hebben gehad. Misschien stonden de zaken er helemaal anders voor als degenen die tegen stemden omdat ze het misplaatste dictaat van Didier Reynders spuugzat waren, de rede hadden kunnen bewaren. Enkel de deal met Nederland werd met een ruime meerderheid terug gefloten. Daar zouden de uitspraken die Wouter Bos eerder maakte dan weer eens voor iets kunnen tussenzitten, of hoe ook de financiële wereld onderhevig is aan de vloek van de proteststem.

Wat na die hysterie overblijft, is de vaststelling dat er niet zo gek veel veranderd. Dat was althans de conclusie van Paul D´Hoore, die er steeds grimmiger gaat uitzien. De onderhandelingen met Nederland zijn al enkele maanden geleden beklonken, en zullen enkel met veel moeite kunnen worden herroepen. Hoe hard het protest ook klonk, er kan hooguit gerekend worden op enkele schrale kastanjes die nog uit het vuur te halen zijn. Zo ook wat de aandelen betreft die uiteindelijk naar Frankrijk moesten worden verscheept. Hoewel dat feest waarschijnlijk niet doorgaat, blijven ze in handen van de Belgische staat, waar Yves Leterme zaliger ze al wist te krijgen. Op die manier krijgt Bert Anciaux, en velen met hem, zijn zin en is Herman Van Rompuy* nu al even zeer tegen zijn zin als premier, bankier. Het kan misschien een handige uitweg wezen om Didier Reynders eindelijk weg te zetten.

Naast dat te bedenken valt hoe de overheid deze nieuwe zorg wel kan missen als kiespijn, vielen de argumenten waarom er voor de plannen moest worden gestemd, eerder mager uit. Vooral toen de kaart van het personeel en jobbehoud werd getrokken, leek mij de redenering bijzonder mank te lopen. Die ging namelijk dat de werknemers van deze getergde bank meer kans hebben hun baan te behouden als ze onder de leiding staan van een Franse privébank dan onder de Belgische overheid. Dit argument, dat ervoor zorgde dat vele werknemers/aandeelhouders voor de akkoorden stemden, lijkt mij bijzonder bij de haren getrokken. Waar een privé onderneming er enkel en alleen een winstoogmerk op nahoudt, dient een regering ook haar burgers tevreden te houden. Hoe rendabel een afgeslankte bank ook mag zijn, degenen die daarvoor moesten oprotten kan je wel vaarwel wuiven als potentiële kiezers. De grote mate waarmee deze stelling desalniettemin ingang vond, verbaasde mij Verder moet ik er mij toe beperken dat alle andere argumenten die aan werden gehaald, eveneens werden neergesabeld door een of andere onafhankelijke expert naar keuze.

Ter conclusie – want zo gaat dat bij consulting bureaus – moet de kleinschaligheid van deze gebeurtenissen toch maar eens worden aangehaald. Hoewel de extra journaals en krantenpagina´s niet van de poes waren, gaat het hier om een onderneming waar maar weinigen uitstaans mee hebben. Als klant hoeft niemand nog steeds iets te vrezen, en ook voor het personeel lijkt het uiteindelijk maar weinig uit te maken onder wie ze precies en de bons kunnen krijgen. Het grotere plaatje – een crisis van de vrije markt – gaat nog maar eens verloren in wat eigenlijk een goedkope maar erg vermakelijke vaudeville is.

* Zijn zoon Peter heeft overigens sinds deze week een column in Knack. Hoewel hij pretendeert de leefwereld van jongeren te beheersen, laat hij ons met zijn eerste stuk een weeïg gevoel na. Van de speechschrijver van defensie, waar ze tegenwoordig uitblinken in krachttermen, had ik toch iets meer inhoud verwacht dan het wollig gedoe waarmee we het nu moeten stellen.

Directeur

Ik kan veel hebben. Krankzinnig tolerant als ik ben, heb ik me nog geen enkele keer aangesproken gevoeld als iemand weer eens het woord moest nemen om melding te maken van de ongelovige honden die de wereld verzieken of al zou ik een nare ziekte hebben die best zo snel als mogelijk uitgeroeid werd. Dat soort waanbeelden is steeds zonder moeite van me afgegleden, want veel schiet je er tenslotte niet mee op. De laatste tijd heb ik daarentegen wel een uiterste gevoeligheid ontwikkeld voor de meningen die ene Rik Van Cauwelaert elke week weer met ons wil delen. Tegenwoordig laat dit heerschap zich directeur noemen van Knack, ongetwijfeld omdat de titel van hoofdredacteur in zijn oren te weinig gezag en morele superioriteit doet vermoeden. Zijn stukken zijn daarentegen steeds van een even bedenkelijk allooi gebleven.

Op dit punt veren ze bij Knack natuurlijk al glimmend recht. De beleidslijn is daar sowieso al een tijdje dat het niet per se zinvol of interessant moet zijn, maar vooral tegen de stroom in en onmodieus. Daar zijn ze namelijk als de dood voor om op te gaan in het ongetwijfeld volgens hen extreemlinks ogend medialandschap. Idealen en basisprincipes worden daarvoor wekelijks met de vuilkar meegegeven, voor zover ze zich daar überhaupt nog bewust van zijn. Ook een eventuele redactionele onafhankelijkheid halen ze zelf maar wat graag neer door zoveel mogelijk paginaatjes te vullen met aan hun magazine gerelateerde producten en wat hebben we zo nog meer in de stock liggen. Maar daar gaat het allemaal niet om. Hoewel het inderdaad goed zou zijn voor Vlaanderen als deze verzuurde vod uit de markt verdween, zodat er plek vrij kwam voor een zinniger alternatief dat zich nog niet heeft vast gereden in allerhande dogma´s moeten we het dus hier maar even mee stellen. Mijn commentaar beperkt zich tot het editoriaal van Van Cauwelaert, dat hoewel het elke week wel een keertje uit de bocht gaat de afgelopen twee weken wel erg gortig aan deed.

Vorige week moest dat stuk natuurlijk over Kim De Gelder gaan. Moeilijk over een onderwerp waar iedereen zich zo verenigd in ziet, iets te schrijven dat niet onmenselijk aandoet maar toch weer gezellig tegendraads oogt. Er moet tenslotte een fanbasis behouden. Van Cau presteerde het zo op pagina drie van een Knack waarvan de cover zo goed als geheel gewijd was aan de gruweldaden, te schrijven dat hij die zaak hopeloos overschat vond. De media had er weer eens een spektakel van gemaakt, hoewel geheel onnodig. Bij de aanvang van zijn stuk maakte hij zich zo al onsterfelijk belachelijk met een inconsequentie van heb ik jou daar. Geheel ongehinderd daardoor stoomde hij vanzelfsprekend verder. Plotseling werden de mensen die hadden meegelopen in de betoging naar aanleiding van de extreemrechtse moorden van Hans Van Themsche, onverschilligheid verweten. Wij (want ik liep daarin mee) hadden volgens hem nogmaals drie uur door de regen moeten marcheren toen bleek dat de familie Oulematou geen schadevergoeding zou krijgen. Dat was de loftsocialisten te veel gevraagd, insinueerde hij. Nou heb ik er natuurlijk alleen maar het raden naar hoe het er in het hoofd van Van Cau aan toegaat, maar een regeling voor schadevergoeding weegt in het mijne toch iets minder door dan het aan flarden schieten van onschuldige mensen. Als het aan hem lag, moeten we blijkbaar voor elk fout berekend loonbriefje de straat op. Hij staat daar overigens sowieso boven, als directeur zijnde, dus enige politieke actie tout court moeten we van hem niet verwachten. Het pathetische hoogtepunt dat zijn stukje bereikt toen hij het bij wijze van slot probeert op te nemen voor een vergeten moordzaak, laat ik uit respect voor het slachtoffer onbesproken.

Hoe dan ook was die onzin van hem Van Cau goed bevallen, want deze week steekt hij nog een tandje bij. Ander onderwerp weliswaar, maar de redenering blijft even krom. Deze week laat hij zijn gevreesde licht schijnen over het relletje dat sommige joden dit weekend zo nodig moesten uitlokken. Omdat iedereen het er de laatste dagen wel over eens leek dat zij daarmee aanzienlijk overdreven, moest de directeur natuurlijk even naarstig zoeken naar een tegenzet. Begrijpelijk voor een geest die zo erg op de dool is, maar de grenzen van het fatsoen lijken mij toch interessant om in het achterhoofd te houden. Ons weerbarstig pubertje had daar klaarblijkelijk geen enkel probleem mee. De hoofdprijs leek hij al af te schieten toen hij zowat iedereen die recent commentaar had geuit op de kritiek die sommige joden hadden op de VRT, af te doen als quasi antisemitisch. Daar ga je dan. Waar de joodse gemeenschap zich zelf niet wilde verliezen in schabouwelijke beschuldigingen, pakt Van Cau iedereen op snelheid. In zijn simplistisch denken valt natuurlijk elke zaak waarbij joden betrokken zijn terug te brengen tot het antisemitisme. Lekker makkelijk. De gevolgen die aan deze uitspraak gekoppeld moeten worden, zullen Van Cau verder worst wezen. Doorgaand op ditzelfde elan, dat hij ongetwijfeld van zichzelf erg goed bedacht vond, moest ook het conflict in het Midden-Oosten eraan geloven. Kritiek op de aanpak van Israel? Antisemiet! Wat moet dat opgelucht hebben voor de directeur, even te kunnen zeggen waar het werkelijk op staat. De zeldzame lezers die zijn stukjes nog min of meer oplettend weten door te komen, liet hij met zoveel waanzin verweesd achter. Ook dat maakt hem geen ene moer uit, want Van Cau heeft het spektakel waar hij op uit was weer mooi te pakken. Opdracht volbracht, moet hij hebben gedacht.

Twee achtereenvolgende weken op rij werd ik (en vele anderen met mij) koud gepakt door een man die zelf alle fatsoen en redelijkheid achter zich heeft gelaten. Het was al niet hufterig genoeg dat hij paars mee de vernieling in moest schrijven, om de CD&V de kans te geven de succestory te schrijven waar ze nu mee bezig zijn. Als hij nu ook integere mensen op een zodanig laag niveau persoonlijk gaat proberen te pakken, enkel en alleen om zijn verroeste achterban te plezieren, moeten de enkele redacteuren van Knack die hun zelfrespect door de jaren heen wisten te behouden, hem misschien toch maar eens naar de uitgang begeleiden.

Joden weer wat boos

Wij, verlichte Europeanen, kijken altijd een beetje vreemd op als een correspondent vanuit de Verenigde Staten bericht doet over de macht van de joodse lobby aldaar. Gekke Amerikanen, denken we dan maar weer, en iemand turft het voorval weg. Een gevolg daarvan is helaas wel de daadkracht die Israël zich al decennia lang denkt te kunnen aanmeten, en dat levert dan weer talloze kinderlijkjes op. Dan is het hier beter toeven. Hoewel Europa niet voluit wil of kan gaan wat dit aanslepende conflict in het Midden-Oosten betreft, werd er parallel met de laatste schanddaad die Israël stelde hevig geprotesteerd en lieten onze politici zich evenmin onberoerd. Hammas bedient zich van onaanvaardbaar terrorisme, maar ook Israël hadden we graag even aan de mensenrechten herinnerd.

Die joodse lobby, waar ook Vlaanderen tot voor kort van gespaard leek te blijven, blijkt nu de laatste maanden ongezien te zijn opgeklommen tot een controlemacht over de media. Dat maakten ze zelf kenbaar door op te lijsten hoeveel aanvaringen de joodse gemeenschap recent had beklonken met de publieke omroep. Een eerste kanttekening is hier al meteen nodig om duidelijk te maken dat zij die doorgaans zeggen te spreken in naam van de joodse gemeenschap dat vaak niet doen. Joden leven door de band haast geïsoleerd van de Vlaamse gemeenschap, en het is dus vreemd te denken dat degenen die zich daarvan distantiëren en wel deelnemen aan het publieke debat per definitie die hele gemeenschap vertegenwoordigen. Wat vele opiniemakers de laatste dagen hebben gedaan, is dus de rekening opmaken van enkele individuen, zonder een uitspraak te doen over een collectieve bevolkingsgroep. Ik zeg het er maar even bij, want je weet nooit. De VRT komt er natuurlijk niet zo makkelijk vanaf. Volgens de joodse afgezanten kan het geen toeval zijn dat er zoveel incidenten op een zo korte tijd voorvielen. Er wordt zo goed als gefluisterd dat ze ook bij de publieke alle joden aan het gas willen.

Wat de cases zelf betreft, is iedereen er snel uit. Zowel de filmpjes in Man Bijt Hond, de grappen van Geubels, als een Tomas De Soete die in nazistisch stijl werd geanimeerd, kan je bezwaarlijk aanstootgevend noemen. Allemaal lauwe zooi, die zelfs moet onderdoen voor de sowieso al flauwe Zweedse cartoons over Mohammed, om maar wat te noemen. Enkel de eerste kritiek, waarbij Jeroen Meus de geprefereerde plat van Adolf Hitler wilde gaan kokkerellen, werd gedragen door meer dan joodse enkelingen. Die uitzending was beter niet gemaakt. Geen enkele twijfel heerst er dan ook over de lange tenen waar deze mensen aan gekluisterd zitten, die bij alle voorvalletjes moord en brand schreeuwden. Altijd maar gezeur en geblaat, dat gaat vermoeien. Vandaar de sterke reactie bij sommige publicisten die volgde op dit laatste dispuut.

Daarvoor echter rees er al meer ongenoegen over die gemeenschap die Filip Dewinter nu al jaren vruchteloos tegen zijn boezem probeert te drukken. Wederom gaat het dan enkel over de stemmen die daar uit opstijgen. (Zij die zwijgen, leven in vrede.) Die stemmen schoten bijvoorbeeld de laatste weken in een kramp om de Israëlische zaak te bepleiten. Dat deden zij niet door het organiseren van betogingen (dat deden ze wel, maar ook binnen de gemeenschap werd daar bijzonder weinig gehoor aan gegeven), maar voornamelijk door de Vlaamse pers te bestoken met allerhande opiniestukken en gastoptredens in actualiteitenrubrieken die de gruwel moesten vergoelijken. Meer dan de gebroken ruiten die sommige auto´s over hielden aan pro Palestijnse betogingen, was het schokkend te zien hoe zij zich weerden als een duivel in een wijwatervat. De argumenten die Michael Freilich in Phara aanhaalde om Ramsey Nasr van repliek te kunnen dienen, waren van een onbeschaamdheid waar geen enkel zinvol mens verantwoording voor wenst af te leggen. Vast geroest in het eigen onmenselijke gelijk, denken zij ook nog eens anderen de les te moeten spellen over ironie en humor. Die pretentie valt zwaar.

Deze zondag schreef de joodse gemeenschap, als het collectief waar sommigen van hen graag voor worden gehouden, nog een andere aankondiging op hun conto. Deze eigenlijke reden van mijn schrijven, ging maandag helaas verloren in de heisa die werd gemaakt over een onschuldig grapje. Enkele rabbijnen schreven nieuwe Belgen met een joodse achtergrond sinds kort voor de inburgeringscursussen die door deze mensen gevolgd dienen te worden, te negeren. Vooral de epistels over abortus en homoseksualiteit zouden de gevoelige zieltjes niet aankunnen. Que? Hoewel Joods Actueel haar best deed de boel te nuanceren, moet de impact van deze boodschap niet worden ontkend. Het gaat dan niet om de werkelijke inhoud van wat deze mensen denken te moeten dicteren, maar om het gigantische verschil dat hiermee duidelijk wordt tussen de behandeling van Joden en moslims. Niet enkel de Israëlische staat lijkt moslims als zieke honden te behandelen in vergelijking met hun eigen staatsburgers, maar ook de Vlaamse samenleving lust er blijkbaar pap van. Men moet zich enkel maar de gevolgen proberen voor te stellen die deze uitspraak te weeg zou hebben gebracht indien ze uit de mond van een Imam kwam. Het spreekwoordelijke kot zou weer eens te klein zijn geweest. Het lijstje publicisten dat het nodig zou hebben gevonden deze uitspraak uit de context te trekken waar het nu in mag vertoeven, zou aanzienlijk verder reiken dan degenen die zich nu buigen over het joodse gezeur. Het zou weer allemaal onaanvaardbaar zijn en drama en sancties en waarschijnlijk ook wel weer terugsturen, hoewel niet iedereen zich daar achter zou scharen. Alle politici, van progressief tot extreemrechts, zouden over straat rollen, kwestie van om ter duidelijkst geformuleerd te krijgen hoe schandalig ze dit wel niet vinden. En nu: Niets. Zelfs geen kattebelletje. Caroline Gennez fluit nog liever een (gloednieuw) partijgenoot terug dan hier een punt van te maken.

Die dubbele standaard die wordt gehanteerd, is beschamend. De macht waarover de joodse lobby blijkbaar ook in Vlaanderen beschikt, noopt tot nadenken. Enkele stemmen binnen de joodse gemeenschap bezitten het recht programma´s van de publieke omroep weg te stemmen, terwijl een moslim die zich roert over enkele onkiese cartoons meteen bekrompen en achterlijk heet. Maar ook de algemene kijk die wij hebben op beide gemeenschappen, is fundamenteel verkeerd. Terwijl moslims zich volgens iedereen moeten aanpassen en volgens sommigen ook moeten assimileren, is er geen haan die kraait naar het zelfgekozen isolement waar de joodse gemeenschap zich in bevindt. Dat mag dan niet meteen tot verhoogde criminaliteitscijfers leiden, maar wel tot het onaangepast gedrag zoals zij het de laatste maanden tonen. Net als tegenover moslims, moet ook tegenover Joden duidelijk gemaakt worden waarvoor onze samenleving staat en waar niet aan getornd kan worden. Zolang Joden geen enkele geste dienen te maken naar het gastland, kan het moslims amper kwalijk worden genomen dat ook zij blijven hechten aan hun oorspronkelijke cultuur. Deze scheeftrekking kan dan ook niet anders dan gevaarlijke gevolgen hebben. Joost Zwagerman moest het weten!

Teevee

Ik mag graag naar de teevee kijken. De treurbuis. De lichtbak. Des te meer de mensen waarmee ik noodgedwongen om dien te gaan beweren niets aan het onding te vinden, des te leuker ik het vind dit medium de hemel in te prijzen. Venster op de wereld. Aanvoerder van het publieke debat. Vanzelfsprekend laat ik daarmee de vooroordelen al zou ik daarom geen leven hebben bepaald niet over me heen komen. Die haal ik neer door met een dedain van heb ik jou daar te verkondigen dat ik toch vooral naar de Nederlandse omroepen kijk. De rotzooi mag daar nog zoveel schaamtelozer zijn dan in Vlaanderen, voor sommigen lijkt dat alvast heel wat.

Die rommel laat ik me natuurlijk niet zomaar welgevallen. Meestal blijft het bij actualiteitenrubrieken waar wel meer Vlamingen die op een onbewaakt moment in de Grachtengordel zouden willen resideren mee lopen te pronken. Veel snedigere en doortastendere journalistiek, heet dat dan. Pauw&Witteman, De Wereld Draait Door, Nova en daar heb je ze al zowat. Allemaal heerlijk links, ook. Daar kan je natuurlijk geen hele conversatie aan wijden – dat zou te protserig zijn -, maar je laat die namen best af en toe vallen. Liefst in de context van een geheel onbekende gast. Begin dit jaar ging er echter een programma van start dat in de eerste plaats het kijken maar daarna ook het vermelden waard is. Heerlijk Eerlijk Heertje (VPRO) is een in se interviewprogramma dat beeldvorming en alles daaromtrent onder de loep neemt. Ik zag enkel nog maar de versie van zaterdagnacht waarin de interviews worden heruitgezonden, maar op vrijdagavond worden die versneden met stukjes over de voorbereidingen en nabeschouwingen. Het lijkt allemaal heel hip en snel – wat mij meestal doet afhaken – maar de presentator, Raoul Heertje, is zo ontzettend goed dat je blijft hangen.

Die jongen zat nou vrijdag bij De Wereld Draait Door. Daar nemen ze elke maand wat er in die voorbije tijdseenheid op de teevee passeerde door, en hij mocht daarbij komen praten over zijn nieuwe programma. Daarvoor schuiven ook steeds Jan Mulder (vroeger de heerlijke Marc-Marie Huybrechts) en Joost Zwagerman aan om de gespreksonderwerpen van enige zwaarwichtigheid te voorzien. Venster op de wereld, aanvoerder van het publieke debat, weet u wel. Als de beurt aan Heertje is, probeert die omstandig uit te leggen waar zijn programma over gaat. Makkelijk is dat niet omdat het een erg brede waaier bestrijkt, en als hij er even niet zelf uit raakt, gaat Matthijs Van Nieuwkerke (de presentator) er doorheen praten om hem een handje op weg te helpen. Als Heertje te kennen geeft daar niet van gediend te zijn, wat uitloopt in een erg pijnlijk moment voor Van Nieuwkerke, springen de twee anderen hem plots wel erg hevig bij. Ze hebben ondertussen wel door dat het nieuwe programma ook over teevee gaat (beeldvorming), en denken daarbij als experts te kunnen optreden. Hoewel zowel Mulder als Zwagerman duidelijk nog geen enkele aflevering hebben gezien, vormt de aanval op een van hun vriendjes het doorslaggevende argument om loos te gaan. Wat volgt is een scene zoals ik ze tijdens mijn middelbare schooltijd wel eens meemaakte, waarbij een nieuwkomer wordt afgekraakt door de oude garde. Zwagerman meent te weten dat Heertje een therapeutisch effect beoogt met zijn programma, en grapt daarbij dat Van Nieuwkerke zich per uur moet laten betalen. Mulder – die zich tegenwoordig voltijds op teeveeschnabbels en ander onbestemds heeft toegelegd – beweert ondertussen dat naar twee eenden kijken interessanter is dan het programma van Heertje. Het publiek gaat plat van het lachen, maar dat gaat het nou eenmaal altijd. Van Nieuwkerke likt ondertussen zijn wonden. Overigens zat ook Henk Haggort aan, een windzak van de EO (en dat druipt er vanaf) die tegenwoordig de gehele publieke omroep mag leiden. Toen hij er ook wat doorheen begon te haspelen, waarschijnlijk omdat hij zijn kans schoon zag om zich makkelijk populair te maken bij mensen waardoor hij meestal uitgespuwd wordt, was het hek wel helemaal van de dam.

Erg pijnlijk allemaal. Zielig ook, hoe vier oude mannen het plots gemunt hadden op een jonkie dat verder niets had misdaan. De Wereld Draait Door, een programma dat er doorgaans erg leuk en interessant en tof uitziet, leek plots een slachtbank voor mensen die even buiten de hun vooropgelegde rol van gast vallen. De spontaniteit die er anders vanaf lijkt te spattten, bleek even niets meer dan vooraf strikt uitgeschreven regels. Erg sneu natuurlijk voor Raoul Heertje, die enkel een erg fijn programma maakte en verder vooral geen doorgewinterd mediamannetje wil zijn. (Over dit soort toneeltjes gebracht als interviews gaat zijn programma ook net.) Aren Jan Boekestijn (VVD) werd enkele maanden geleden ook al eens zo afgemaakt door ongeveer dezelfde club. Hij wilde op Mccain stemmen, en kon maar niet ophouden met zeuren over hoe slecht Obama het wel niet zou doen. Terecht, dus. Bij Heertje was het enkel omdat hij zich ergerde aan de nodeloze tussenkomsten van Van Nieuwkerke, wat niet meer dan begrijpelijk is.

Nou lijk ik een oude zeurkous door me hier meer dan een A4´tje mee bezig te houden. Ik vind het echter wel zinvol omdat Raoul Heertje werkelijk – en dat moet zomaar geloofd worden, hoor – een uitzonderlijk goeie presentator is. Het verschil tussen hem en pakweg Matthijs Van Nieuwkerke wordt zonneklaar bij een interview dat ze beiden afnamen van Ronald Sørensen, een populist van Leefbaar Rotterdam die een eigen omroep wil beginnen. Van Nieuwkerke, die wederom in de rug gesteund werd door Jan Mulder, raakte niet verder dan Sørensen te laten zeggen waar hij voor gekomen was. Mulder – die werkelijk eens een ander tijdverdrijf moet zoeken dan maar de hele dag gevat en bij de hand te lopen wezen om niets – riep er af en toe wel wat tussen, dat Sørensen klinkklare onzin verkondigde en zo, maar veel schoot dat niet op. Heertje daarentegen pakte hem met fluwelen handschoenen aan, ging mee in zijn redeneringen en liet hem ze ter plekke verder uitdiepen. Toen bleek dat de omroep van Sørensen enkel op rancune jegens de hele grachtengordel gestoeld zou zijn, maakte hij zich onwezenlijk belachelijk. Heertje kreeg hem zover achtereenvolgens over een tiental journalisten en politici te zeggen wat hem daar nou zo aan stoorde. Hij raakte niet verder dan altijd maar diezelfde holle klaagzang, wat hem niet verhinderde pas na de tiende ingezetene van de linkse kerk door te hebben dat hij compleet verkeerd bezig was en maar beter zo snel mogelijk ophield. Een kunde van de interviewer die tegenwoordig bijzonder zeldzaam is op zowel de Nederlandse als de Vlaamse omroepen. Mulder daarentegen is alomtegenwoordig, en daarmee stik vervelend.