De gruwel voorbij

Eigenlijk valt er niets te zeggen. In de week waarin de wereld een tweede adem leek te vinden, wordt België met verstomming geslagen. De pakken krantenpapier die aan de gruweldaden in Dendermonde worden gewijd, dienen geen ander doel dan de karamellenverzen die op begrafenissen wel eens worden afgeroepen over de noodlottige. Een grootschalig rouwproces. Daar kan niemand omheen. Een maatschappij die er niet in slaagt haar meest onschuldige telgen te beschermen, heeft even niets meer te bieden. Een heel volk blijft verweesd achter, op zoek naar steun en toeverlaat.

Op zoek naar daders ook. Wie daar niet aan toe kan komen, blijft steken in een onoplosbaar vacuüm. Dat is in deze geen sinecure. De vermoedelijke dader is geen allochtoon, was niet bekend bij de politie en heeft geen psychiatrisch verleden. Valt maar weinig op af te dingen. Doordeweeks, daar geeft niemand makkelijk op af. De buren wisten te vertellen dat hij nauwelijks of geen contact met hen maakte. Dat kan ook aan de buren liggen. Een zonderling, ook dat klinkt best aannemelijk.

Op die manier blijft iedereen met dezelfde vragen zitten. Een reden en een oorzaak willen we. Anders kan er van enige verwerking maar weinig sprake zijn. Vooralsnog wordt het allemaal weggelachen door de dader, deelt men ons mee. Laat staan dat hij aan antwoorden toekomt. Een teken dat de duivel in hem huist, misschien. Het is een begin van het einde. Het vraagstuk waarom wij allen op zoek zijn naar causale verbanden, wordt helaas door niemand opgelost. Vanzelfsprekend is het zeker, maar daarom nog niet toereikend. Op zoek gaan naar een logica in een maatschappij waarin diezelfde logica al een hele poos geleden aan de deur werd gezet, schijnt krampachtig. De verbanden tussen individuele behoeften en de organisatie van onze samenleving zijn amper nog merkbaar. Het geheel raast verder, zonder door te hebben dat kleinere delen noodgedwongen moeten afhaken. Zij trokken aan de noodrem die eerder al in onbruik bleek te zijn geraakt, vonden geen gehoor en splitsen geruisloos af. Zij kunnen geen horizon meer ontwaren naar waar gestreefd kan worden, en moeten zich wijden aan een eigen logica om zichzelf staande te houden in deze orkaan. In een storm die nooit lijkt over te zullen waaien, verliest de rede haar recht op bestaan.

Op internetfora – eveneens een pijnstiller – wordt er openlijk gepleit voor inhumane straffen. Ook daar valt in te vluchten. Hoe beproefd dat recept ook is, soelaas biedt het zelden. Voor iemand die de tragedie van achter zijn teevee zag, lucht het op. Mensen heeft andermans dood daarentegen nog nooit teruggebracht. De vleesgeworden onschuld al helemaal niet. Iemand die de gekende wereld voor alle onheil al had verlaten, valt niet meer te straffen. Zijn leven gold als zodanig, waarnaar hij meende te moeten handelen. In deze is het uiteraard curieus te noemen dat de dader er alles aan deed zijn dodentocht levend en wel af te handelen. Dit doet zelfs Jef Vermassen even verstillen, dus daar blijf ik maar vanaf.

Niet ter besluit maar als nodeloos ogende aanvulling enkele bemerkingen bij de afhandeling van deze gruweldaad. Kim D. wordt de vermoedelijke dader genoemd. * Dat is mooi. Eindelijk lijkt men hier door te hebben dat er met persoonlijke gegevens voorzichtig moet worden omgesprongen. In Nederland is men zich daar al veel langer van bewust, maar hier leek de deontologie tot voor kort onderhevig aan de gemakzucht waarmee tegenwoordig digitaal met dit soort precaire informatie wordt gesjacherd. Waarom het huis van Kim D. in beeld moest, is dan weer een raadsel. De heisa rond Joran Van Der Sloot leek mij daarvoor nog te vers in het geheugen te liggen. Toen zijn mogelijk adres bekend raakte, liep het stormloop. Het ramptoerisme kreeg een nieuwe actievere dimensie. Daar blijf je maar beter van weg. Ook De Morgen die Onmenselijk kopt, begeeft zich op glad ijs. Misschien ligt het aan mij, maar dan kan ik enkel aan die armzalige jongen denken. Onmenselijk, hoe zo? Hij is niet minder menselijk dan wij, hij had enkel een ander en vertekend beeld van de realiteit. En daar heeft niemand nog vat op, ook hij niet. Het Nieuwsblad had het over Erger bestaat niet. Dat doet helaas pijnlijk hard aan Palestijnen, Congolezen en Afghanen denken. Zij staan even stil.

Nu rest er enkel een leegte die nooit lijkt te zullen worden opgevuld. Troost bestaat niet, enkel de tijd kan redding brengen.




* IJdele hoop, zijn achternaam is ondertussen de onderwereld in gestuurd.