Stratego

De warme lijken in de Wetstraat waarvan gisteren sprake, hebben vandaag alweer bijzonder veel noten op hun zang. Het ene lijk werd vandaag zelfs bejubeld in Ter Zake en mocht daarna zelf komen uitleggen waarom die voorzitter van het Hof van Cassatie de bal mis had geslagen. De (heldhaftige) politieke consequenties die hij eruit had getrokken, leken vanzelfsprekender dan de verdenkingen op zich. Een parlementaire onderzoekscommissie zal in deze uitsluitsel brengen. Het lijk Vandeurzen, dat er overigens teleurstellend vrolijk bij zat, gaf wel te kennen niet meteen aan een terugkeer in de politiek te werken. Vriendelijk van hem. Dat andere lijk zag op ongeveer hetzelfde moment het ontslag van zijn regering aanvaard door de koning. Dat werd tijd. Wilfried Martens mag als verkenner werk maken van een spoedige oplossing. (Verzint u hier zelf maar een grapje of verwijzing naar Miet Smet.) Yves Leterme benadrukte de verwezenlijkingen van zijn regering en wilde ook de noeste arbeid door hem persoonlijk verzet met enkel het algemeen belang indachtig niet onvermeld laten. Mieke Vogels zei gisteren daarover: “Ook als ik dag en nacht werk aan een schilderij, zal het nog steeds op niets trekken.” Dat moet volstaan. Ook Leterme gaf vandaag aan even in de luwte te willen verdwijnen. Een godsgeschenk voor dit land, het is tenslotte bijna kerst.

Hoewel de open-vld er nog niet officieel over werd geconsulteerd, lijkt Jean-Luc Dehaene het gouden haantje dat de federale regering naar verkiezingen in juni moet loodsen. Met alle respect voor de verbolgen liberalen, neem ook ik deze kandidatuur even door. Daar gaat de woordkeuze evenwel al de mist in. Nadat Herman Van Rompuy niet tot de minste beweging aan te zetten bleek – hij bleef de naam van zijn broer maar suggereren -, kwam men pas bij Dehaene terecht. Arme man. Zijn onvermurwbare loyauteit en verantwoordelijkheidszin brengen hem ertoe de man die hem al tot twee keer toe meer dan onheus bejegende, alsnog uit de brand te helpen. Helemaal aan het begin van de formatieronde, nog voor Hertoginnendal, moest Dehaene al eens te hulp schieten om het zootje te deblokkeren. Dat kon Leterme echter niet aanzien en stuurde hem huiswaarts. De idee dat iemand nog maar met één pluim zou kunnen gaan lopen waar hij eigenlijk eigenhandig zou moeten gloriëren, werd hem te veel. Ook toen de koning enkele ministers van staat ontving nadat premier Leterme voor de eerste keer richting Albert II trok, kon de meest incompetente naoorlogse premier het niet laten zich minachtend over deze heren uit te laten. Hij had tenslotte achthonderdduizend malloten kunnen overtuigen op hem te stemmen, weet u wel.

Dat weerhield Dehaene, schat van een man, er hoe dan ook niet van ook dit najaar Leterme nogmaals bij te springen. Hij moest de eerste viool gaan spelen bij Dexia, een van de vele noodlijdende banken waar de federale regering toen mee te kampen kreeg. Loodgieter werd hij vaak genoemd, het bankierschap werd hem daarentegen ontzegd. Om maar te zeggen: Daar heeft hij niet per se kaas van gegeten. Ook in Nederland viel dat op, een commercieel bedrijf is nog wat anders dan de Belgische overheid. Zijn naam droeg daarentegen wel een onvoorwaardelijk vertrouwen waar de hele banksector meer dan nood aan heeft om dezer dagen overeind te blijven. Dehaene, die als geen ander gruwelt van de tegenwoordige mediacultuur, leende zijn imago uit om een van de vele problemen van de man met achthonderdduizend voorkeurstemmen maar zonder nog maar het minste idee of inzicht, tijdelijk als opgelost te laten doorgaan. Groots staatsman.

Hoewel ze bij open-vld weinig animo voelen voor de figuur van Dehaene, zal hij waarschijnlijk toch het premierschap mogen waarnemen tot juni volgend jaar. Dat is om verschillende redenen een aangename wending. Dehaene zal zijn partij als geen ander weten te overtuigen van de noodzaak van tussentijdse verkiezingen voor het federale niveau, wat ons meteen een hele hoop gedoe bespaart. Daarnaast heeft hij inderdaad ook de kwaliteiten om eender welke regering te leiden. Hoewel ze qua stijl opmerkelijk weinig verschillen, is Dehaene bestuurlijk zowat het tegenovergestelde van Leterme. Waar alles wat die laatste aanraakte in schroot veranderde, zou Dehaene de boel wel eens aardig kunnen oppoetsen. Ondanks dat alles zou het toch fout zijn te fixeren op zijn figuur. Hij mag dan wel bereid zijn deze regering tot juni te depanneren, daarna verdwijnt hij weer naar Europa en moet de huidige politieke generatie – hoe onbekwaam ook – alsnog een compromis zien te bereiken. Die Europese verkiezingen zijn overigens een terechte bezorgdheid waar de Vlaamse liberalen mee zitten. De kredieten die Dehaene de komende maanden vermoedelijk zal opbouwen, zouden het pleit tussen hem en Guy Verhofstadt, wel eens vroegtijdig kunnen beslechten. Dehaene mag dan wel een prima vent zijn, hij blijft van schuwlelijke christendemocratische komaf, en alles moet in het werk worden gesteld om hen een verkiezingsnederlaag van heb je me daar te bezorgen. Het beeld van een noest werkende Dehaene en een in Toscane verblijvende Verhofstadt, zou de Vlaamse publieke opinie wel eens kunnen doen kiezen voor de partij van de eerste, ondanks alles wat zij ook op hun geweten hebben. Dit zijn echter zuiver politieke overwegingen, en daar leent het huidige klimaat zich werkelijk niet toe.