Fin

Eindelijk. Zo voelt het dezer uren wel. Vandaag gaat het beginnen. Die tegenwoordige tijd valt ook mij tegen van mezelf – afstand houden wordt steeds vaker een zeldzaam goed – maar er is nu eenmaal even een rustig moment in de zoveelste politieke storm waar we door moeten. Momenteel wacht iedereen op het vervolg dat de voorzitter van het Hof van Cassatie geacht wordt te breien aan de brief die hij gisteren richtte aan de Kamervoorzitter. Toen Martine Tanghe deze ochtend aan kondigde na haar extra journaal van zeven uur, er nog enkele te maken met de regelmaat van het half uur, ontging me de zin daarvan een beetje. Arme schat, dacht ik, ga toch lekker terug naar bed. Later bleken deze journaals nodig voor Martine om in een nieuw jasje te kunnen verschijnen. Van sterreporter Yvan De Vadder was overigens geen spoor te bekennen, wat best begrijpelijk valt gezien zijn fysieke wantoestand.

Het enige nieuws dat deze ochtend nog te rapen viel, was een Didier Reynders die voorspelde dat er geen enkele minister opstapt vandaag. De roep van oppositie en verzameld journaille om collectief aftreden zal hij er niet mee temperen, maar hij zou wel eens akelig dicht op de feiten kunnen zitten. De regering blijft aan, enkel en alleen om de simpele reden dat de regering niet weg wil. Ongeziene omstandigheden, heet dat in het jargon, gebezigd door de uitvoerende macht maar waar wij allen ondertussen vervreemd van raakten. Het was choquerend econoom Geert Noels gisteren te horen beweren in Phara dat het choquerend was hoe de politieke klasse de gehele economie zou gijzelen. Een inbreuk op de scheiding der machten werd herleid tot een peulschil in vergelijking met de schade die een omgevallen regering zou brengen aan de socio-economische toestand. De economie als reden om de politieke op te heffen. Het ligt er misschien aan dat mijn liefde geheel bij het tweede ligt, maar daar pas ik feestelijk voor. We hebben politiek een tijdje geleden overigens al opgeheven voor een communautaire logica waar niemand om had gevraagd. Ook dat liep desastreus af.

Overigens moet Noels de feiten maar eens beter bekijken. Als Leterme een loopje heeft genomen met het meest fundamentele wat ons onderscheidt van dictaturen en ander naars, is dat niet om te economie aan gezwengeld te krijgen. Hij moest zo nodig een verdict naar zijn hand proberen te zetten, omdat een negatieve uitkomst, zoals het uiteindelijk gelopen is, hoewel alweer betwist, het enige voorval dat hij als verwezenlijking zou kunnen slijten, teniet zou doen. Zoals Wouter Bos in Nederland plots weer een groot politiek talent heet, hoopte Leterme daarmee op rehabilitatie bij de publieke opinie. Zag hij mooi aan zijn neus voorbij gaan, dus dan maar geknoeid met de rechtsstaat. Overigens stelde die prestatie waarvoor hij zo graag had getekend, bitter weinig voor. Hoewel de tijdsdruk waaronder ook de Belgisch regering stond toen er met banken werd gespeeld, best kan dienen als verzachtende omstandigheid, kan niemand zich toch van de indruk ontdoen dat Leterme het veel slechter heeft aangepakt dan zijn naburige collega´s. De rol die Didier Reynders in deze speelde – zijn ideologie liet het niet toe te nationaliseren – mag evenwel niet onvermeld blijven. Yves Leterme had zo alles vijl in een desperate poging zijn eigen hachje te redden. Hij ging over de schreef en moet dus weg. Over enkele andere ministers die eventueel ook betrokken zijn bij deze schanddaad (ja, hoor) kan er deze middag nog geborreld worden.

Is het een ramp dat het hoofd van de premier op het kapblok moet. Nou, ik kijk er al jaren naar uit, eerlijk gezegd. En velen samen met mij. Maar ook vanuit het heilige socio-economische standpunt, is er maar weinig reden tot gezanik. Niemand heeft momenteel baat bij verkiezingen. Die komen er dan ook hoogstwaarschijnlijk niet. Daar kan je een vuil potje opportunisme in zien, maar de resultaten zouden een affront zijn voor onze hele democratie, voor ons allemaal. Daar moet dus simpelweg met een grote boog omheen worden gewandeld. Wat er wel moet komen, is een nieuw kabinet. Nieuwe mensen, van dezelfde partijen weliswaar, die de ziekmakende spiraal waar dit land al maandenlang in verkeerd, kunnen doorbreken. Namen zijn daarvoor al in omloop. Noels hoeft dus niet bang te zijn voor een socio-economisch gebeuren zonder regering, daar wordt voor gezorgd.

Uiteraard moet het zittende kabinet daarvoor wel een stap opzij willen doen. Dat ligt moeilijker. De tragische figuur die Yves Leterme in deze slaat, kan niet onderschat. Hij klampt zich nu al bijna een jaar vast aan de zestien, hoewel daartegenover geen enkele verwezenlijking staat. Zo raakte de premier de voorbije maanden los van zijn kiezers, zijn partij en nu ook de gehele wereld. Een gevaar voor dit land, meer is hij niet meer. Alleen wordt hij in zijn ministerraad bijgestaan door Didier Reynders. De minister van financiën die waarschijnlijk enkel wil opstappen uit die functie op voorwaarde dat hij als premier mag terug keren. Deze twee heren leverde gisteren een bijzonder zielig schouwspel. Hoewel op gezond verstand gestoeld, ben ik dezer dagen blijer dan ooit niet tot centrum-rechts te behoren in Vlaanderen. Wie links zit, zal bij Groen! altijd een mooie uitwijkmogelijkheid vinden. Bij rechts is die niet meer te vinden. Een stem voor Jean-Marie Dedecker kan vanaf volgende verkiezingen zo ook het resultaat zijn van pragmatisch denken binnen het rechtse kader.

Dat laatste krijg ik enkel met pijn in het hart neergeschreven. Een eerste gedachte die ik deze ochtend had, was dan ook dat het niet meer leuk is om politiek nog wel een blik waardig te gunnen. Het geloof in de kracht van politiek, kan in België nog maar erg moeilijk beleden. Maar we moeten eerlijk blijven met onszelf. Hoewel ik ook voor de verkiezingen nooit op de CD&V heb kunnen stemmen, zou dat nu voor haast iedereen onmogelijk moeten zijn. Was het maar matig bestuur, was het maar non-bestuur, was het maar geen bestuur. Alles zou beter zijn dan dit misselijkmakende bestuur. Om Van Pieter De Crem nog maar te zwijgen. De schuld van open-vld kan echter niet zomaar kwijt gescholden. Hoewel deze partij in juni hartelijk hoopt op een nieuwe start met Guy Verhofstadt, zijn ook zij ziek. Op Vlaams niveau – waar volgend jaar uiteindelijk voor zal moeten worden gestemd – moest minister Moerman aftreden wegens fraude. Zij keert misschien terug als lijsttrekker, wat ook meteen een schrijnend tekort aan geschoold talent bloot legt. Maar de fouten die de federale ministers Dewael en De Gucht maakten, kan je ook niet met de mantel der liefde blijven bedekken. De eerste zou al weg moeten zijn, de tweede toonde in een diplomatieke incompetentie van heb je me daar bij de betrekkingen met Congo. Als je liever als vrijdenker dan als politicus staat geboekstaafd, is dat meer dan je volste recht. Moet je wel de juiste functie uit kiezen. Ook de open-vld valt hiermee af, me dunkt. Overigens: Ben ik de enige die de gretigheid opvalt waarmee Bart Tommelein voor de camera´s verschijnt? De nieuwe wacht loopt zich warm. Tommelein als licht in de duisternis, dat is wennen.

De oppositie van de sp.a blijft bijzonder zwak. Niemand hecht nog belang aan de woorden van Gennez en de club van jongens en meisjes die ze niet aan de straatstenen kwijt raakt, en hoewel Johan Van De Lanotte over aanwezig is bij de VRT, slaagt ook hij er niet meer in een doorslaggevend argument te bedenken waarom voor zijn partij moet worden gestemd. Deloyaal, oogt hij, naast deskundig en nauwgezet overigens. Dan blijft de LDD algauw als enige alternatief over voor wie zich in het centrum bevindt. Jammer maar helaas.

Nou nou, dat zullen mijn Vlaams-nationalistische vrienden me niet gauw vergeven. Speciale vermelding is dan ook nodig voor Bart De Wever en de zijnen. Hoe zij het in de komende verkiezingen zullen doen, kan niemand voorspellen. Tot voor kort als compagnon van al het tuig dat nu de Wetstraat onleefbaar maakt, kunnen ook zij moeilijk vrijuit gaan. Hoe de kiezer dat ziet, ligt natuurlijk anders dan de ratio ingeeft. De Wever heeft zich hoe dan ook bijzonder efficiënt omgeschoold tot begenadigd oppositieleider. Hij is de beste, dat moet gezegd. Hoe ongemerkt deze dagen misschien ook voorbij zullen gaan als de gehele regering blijft zitten, de woorden die hij gisteren in Ter zake sprak, zullen mij nog lang bijblijven: “Vaak denk je nu wel op de bodem te zitten, om dan iemand een schop te zien vinden die er toch nog in slaagt dieper te graven.” Daar moet ik erg wrang om lachen, maar dat heb ik altijd enkel kunnen doen met De Wever.

Een laatste vermelding hoort echter toe aan Jo Vandeurzen. Hij zat er deze week al aardig door, en werd met verve verdedigd door bovenvernoemde Bart De Wever. Hoewel ik het ook allemaal heel zielig vond hoe hij daar zondag zat, heeft ook hij wat op zijn kerfstok. Dutroux die er vandoor gaat op eigen kracht, brengt twee ministers ten val. Hassan Iasir staat op straat dankzij een procedurefout, wat Vandeurzen enkel een belletje doet plegen met een gevangenis van hem. Daar ging de scheiding der machten eigenlijk al een eerste keer voor de bijl deze week. Een minister van justitie behoort niet rechtstreeks per zaak de prioriteiten te dicteren van politioneel personeel. Hij zei zelf nagedacht te hebben over ontslag, hoewel door niemand geëist. Daarmee leg Vandeurzen beter dan wie ook het probleem bloot waar deze regering mee kampt. Ze stelt zo weinig voor dat niemand het de moeite vindt er politieke verantwoordelijkheid voor op te nemen. Iedereen doet maar wat, en we zien wel waar we uitkomen. De miserie is zonder meer al maanden totaal. Dat daarmee grenzen worden overschrijden, ligt niet meer dan voor de hand. (Annemie Turtelboom zou wel gek zijn om effectief werk te maken van een asielbeleid. Eer valt er sowieso niet mee te halen.) Vandeurzen wilde maandag weg, maar hij mocht niet. Hij mocht zijn integriteit niet laten primeren op zijn postje. Tot gisteren. Nu Yves Leterme een kans zag Jo Vandeurzen te offeren in de hoop niet helemaal alleen de schuld te moeten dragen, moet ook hij vallen voor de waanbeelden van Leterme. Hij gijzelt het hele land, maar de man die voor hem door de stront is gegaan, misschien nog wel het meest.