Links verzuurd

In de weekendkrant van De Morgen (gelukkig op vrijdag, anders moesten we het weekend van Allerheiligen door zonder de broodnodige design-, fashion- en tuintips) staat er een artikel op de front van het katern Reporter dat werkelijk alle gezond verstand (Waar zit je, Dedecker?) tart. Een opsomming wordt gegeven van voorvalletjes die de gewenste spreektaal als inzet hadden. Omdat ik me nou wel echt doodschaam voor mijn vadergewest, maak ik me er vanaf met één voorbeeldje: Een man wordt in Brugge een tand uit geslagen omdat hij Frans praat door zijn mobieltje. De ratio ten spijt lijkt dit bepaald geen alleenstaand geval.

Waar vroeger de katholieke kerk ervoor zorgde dat de nodige achterlijke redeneringen ingang vonden bij brede lagen van de publieke opinie, lijkt extreemrechts deze rol nu definitief van haar te hebben overgenomen. Daarmee wil dit stuk niet het zoveelste antifascistisch opstel worden. Nu nog Vlaams Belang te lijf gaan, is als het wurgen van de te luidruchtige maar tegenwoordig vooral terminale buur. Die partij is dood en druk bezig zichzelf te begraven. Jammer genoeg ligt daar misschien wel net het probleem. De partijstructuur ligt in duigen, haar ideeën zijn levendiger dan ooit. Waar het vroeger enkel onder dat ranzig volkje bon ton was om lukraak af te geven op het Franstalig deel van dit land, zijn het nu christendemocraten en liberalen * die het nodig achten de landgenoten bezuiden de taalgrens hopeloos te schofferen. Nou wil ik natuurlijk niet gezegd hebben dat Eric Van Rompuy door de straten patrouilleert met een knuppel om vreemde talen de kop in te drukken – die man vindt zichzelf al bijzonder goed bezig als hij weer eens een vinnige slogan heeft kunnen bedenken om op zijn gordel T-shirt te drukken – maar de wetgeving die zij tegenwoordig weer van onder het stof halen mag er ook best wezen. De scholen waar men tegenwoordig het Nederlands probeert op te dringen, hebben weldegelijk een wettelijke poot om op te staan Zo ook de ambtenaar die in het artikel een Europese functionaris weigert te bedienen in het Engels. Inderdaad, kom dat zien. Wie dacht dat de Vlaming enkel uit was op een potje Walen jennen, heeft geen weet van de werkelijke provincialistische geest die deze (ongetwijfeld met trots) met zich mee zeult. Hoe internationaal en kosmopolitisch we onszelf tegelijkertijd ook vinden ten spijt. Het ene moment pochen met het aantal talen die je op school leerde spreken, om daarna te weigeren ze te gebruiken. Armoe troef in Flanders Language Valley.

Dit is natuurlijk niet het enige wat schort aan de hedendaagse Vlaamse samenleving. Doodsimpel is het deze voorvalletjes in de schoenen van enkelingen te schuiven en verder te doen alsof je neus bloedt. Boven alle overwegingen van filosofische aard, zijn Vlamingen uiteraard commercanten. Als er geld mee gemoeid is, spreken de meesten uiteindelijk wel de gewenste taal. Maar het blijft niet bij deze linguïstische opstootjes. Wie het maatschappelijk debat maar een beetje volgt in Vlaanderen, weet dat dit al jaren in een houtgreep wordt gehouden door extreemrechts. Vlaams Belang, aangevuld door talrijke klonen in zowat alle politieke families, gijzelen elke poging tot debat met halve waarheden en populistische argumenten. Helaas gaan die klonen steeds fanatieker door op dat elan nu ze weten dat Vlaas Belang helemaal te pluimen valt. Neem het hoofddoekendebat. Nogmaals. Liberalen, christendemocraten en sommige sociaaldemocraten * hebben daar allen voor gestemd. Daar ga je dan met je multiculturele samenleving. Decennialang moet je de handen voor de ogen slaan om geen kruisbeeld te zien, maar als er een meisje een hoofddoek om wil hebben we plots allemaal fundamentele problemen met religieuze uitingen of wat dan ook dat dat doekje zou kunnen legitimeren. Als we uitingen van een andere religie die niet de onze is al niet willen accepteren, is de daarom niet minder onafwendbare multiculturele samenleving wel gedoemd om te slagen

Hoewel er door velen over hem honend wordt gesproken, was Tom Lanoye de enige die toentertijd noemenswaardig verzet leverde tegen deze anders geruisloos gepasseerde maatregel. Terwijl zij de afgang van Vlaams Belang met veem bombarie vieren, stijgt er dan ook al een hele tijd een lijkgeur op uit het links intellectuele kamp in Vlaanderen. Nadat ze eindelijk gezegd wilden hebben dat ze een hele tijd de problemen omtrent de multiculturele samenleving hebben genegeerd, lijken ze er wel de brui aan te hebben gegeven. Terwijl rechts zich gemakkelijkheidhalve aanschurkt tegen de aanlokkelijke standpunten die extreemrechts hen dicteert, neemt ook links niet de moeite werkelijk na te denken over deze problematiek. De communautaire crisis kwam iedereen dan ook bijzonder goed uit. Een kieskringetje valt te behappen, een mondiale evolutie niet. Blijkbaar. Het zou dan ook werkelijk crimineel zijn om te denken dat deze problemen samen met de neergang van Vlaams Belang zijn opgelost. Het echte debat zou nu pas echt kunnen beginnen, met nieuwe spelers als Jean-Marie Dedecker. Mocht dat ook effectief het geval zijn, kan links nu wel al inpakken. Zo raakt – om maar wat te noemen – een oplossing in het asieldebat maar niet te vinden. Een tegenstelling tussen links en rechts wordt dan maar in een communautaire omkadering gedrukt, zodat we er vooral niet ten gronde over hoeven na te denken. De mensen die zo in onzekerheid blijven leven worden samen met de flaminganten uit de Brusselse rand in de wachtrij gezet. Dat lot wens ik niemand toe.

Het enige pleit dat zowel linkse als rechtste politici nog met enige passie willen aanvatten, is dat om de vrije meningsuiting. Die tenenkrullende containerterm lijkt heilig, op voorwaarde dat hij wordt ingevuld door blanke mannen in confectiepak. Iedereen wil gezegd hebben hoe geweldig het niet is dat Filip Dewinter zijn zegje kan doen in deze samenleving, hoewel we het er allemaal mee oneens zijn, hoor. Zelfs als de rechtbank zijn club veroordeelt, wil niemand daar een politiek gevolg – hoewel aangewezen door het verdict - aan geven. Bij de politieke klasse was er toen haast even weinig te horen als wanneer Abu Jajah werd vrijgesproken enkele weken geleden. Zijn recht op vrije meningsuiting en betogen moest niet verdedigd. De enige allochtoon die het aandurfde een unieke toevoeging te maken aan het multiculturele debat in het land waar hij woonde, werd zo datzelfde land uitgepest. Ik heb altijd een beetje moeten lachen toen Filip Dewinter de overwinning van P1atrick Janssens probeerde te steken op het toen net ingevoerde migrantenstemrecht. Dat leek me pasklare onzin van een leider in vrije val. Omgekeerd lijkt het effect dan weer veel sterker te werken. Zolang migranten ook op nationaal geen stemrecht hebben, wordt hun standpunt verwaarloosd en lijken ze wel volledig afwezig in een debat dat nochtans rechtsreeks over hen gaat.

Veel missen ze echter niet. Het debat in Vlaanderen is al een tijdje dood. Links is niet meer dan nog een keertje De Internationale zingen op de eerste mei, en rechts raakt maar niet uit de greep van haar extreem equivalent. Wat wil je, als je nog geen kiesdistrictje gesplitst krijgt.




* Wat de sociaaldemocraten betreft weet niemand meer precies waar ze voor staan. Het ene deel fervent voor een verbod op hoofddoeken, het andere al even fervent tegen. Wat hun houding tegenover enige taalwetgeving inhoudt, heb je dus het gissen naar. Kan je ze evengoed zeglaten, ook zij stellen nog maar bitter weinig voor.